The Lesbian Internet

by Eva Isaksson

Το διαδίκτυο παίρνει όλο και περισσότερο ρόλους επικοινωνίας και πληροφόρησης που μέχρι τώρα είχαν το ραδιόφωνο, η τηλεόραση, το τηλέφωνο, τα φαξ, το ταχυδρομείο, οι εφημερίδες, τα περιοδικά και τα βιβλία. Αν και δεν έχουμε όλες πρόσβαση, γίνεται ένα ισχυρό εργαλείο για την δυναμική οργάνωση ομάδων επικοινωνίας, με κάθε είδους προσανατολισμό, ενδιαφέροντα και στόχους.

Υπάρχει λεσβιακή κοινότητα στο διαδίκτυο? Τί μπορεί να βρει η .. 'ηλεκτρονική' ταξιδιώτισσα ? Η ταχύτατη ηλεκτρονική αλληλογραφία παραμένει μια από τις πιο βασικές δυνατότητες. Εκτός από την προσωπική επικοινωνία με ηλεκτρονικά μηνύματα, υπάρχουν συστήματα διανομής αλληλογραφίας που λέγονται ταχυδρομικές λίστες (mailing lists), που λειτουργούν σαν ενημερωτικά δελτία και χρησιμοποιούνται για την προώθηση πληροφοριών, για συζητήσεις θεμάτων κοινού ενδιαφέροντος, ή και απλά για καθημερινή κουβέντα - σε μια ηλεκτρονική γειτονιά που απλώνεται σε ολόκληρο τον πλανήτη. Η διαφορά τους από τα ενημερωτικά δελτία είναι η αμεσότητα και η συμμετοχή όλων των μελών : μπορούν να στέλνουν μηνύματα στη διεύθυνση της λίστας, και τα μηνύματα αυτά προωθούνται σε όλα τα μέλη, σχεδόν άμεσα.

Το άλλο γνωστό στοιχείο είναι το www (world wide web), το παγκόσμιο διαδίκτυο πληροφοριών κάθε είδους και ενδιαφέροντος, αποθηκευμένων ως υπερκείμενο (hypertext). Η δύναμή του βρίσκεται κυρίως στο ότι κάθε χρήστης του διαδικτύου μπορεί εύκολα να δημοσιεύσει ηλεκτρονικές σελίδες στις οποίες έχει πρόσβαση όλος ο πλανήτης με μοναδικό εργαλείο έναν υπολογιστή συνδεδεμένο στο διαδίκτυο (Internet).

Το διαδίκτυο δεν λειτουργεί με τις τυπικές κοινωνικές δομές που έχουμε συνηθίσει, και ενώ το φύλο ή ο σεξουαλικός προσανατολισμός δεν έχουν πάντα την ίδια σημασία που έχουν στην 'αληθινή' ζωή, παραμένει γεγονός αδιαμφισβήτητο ότι οι γυναίκες είναι ακόμα μειονότητα ως χρήστες του διαδικτύου (αν και αυξάνονται καθημερινά). Οι λεσβιακές φωνές δεν είναι και τόσο φανερές στις γενικές συζητήσεις, (ενώ αντίθετα, στο Ελληνικό διαδίκτυο, ο όρος χρησιμοποιείται ασύστολα ακόμα και από μεγάλες ομάδες γυναικών για κάθε είδους προκλήσεις ετερόφυλου .. cyber-sex) Υπάρχουν γενικές δημόσιες συζητήσεις γκέη, όπου μπορούν να συμμετέχουν και οι γυναίκες, αλλά οι περισσότερες λεσβίες προτιμούν να επικοινωνούν σε ταχυδρομικές λίστες μόνο για γυναίκες (γλυτώνοντας έτσι τις ποικίλες αγγελίες τύπου "είμαι 27, 1.80, καλογυμνασμένος, εχέμυθος, και θα είμαι στην .. τάδε παραλία της Μυκόνου τον Αύγουστο ... ).

Σίγουρα υπάρχουν τοπικές διαφοροποιήσεις. Σε χώρες όπου οι λεσβίες έχουν συνηθίσει να υπάρχουν ξεχωριστά από τις ανάμικτες γκέη κινήσεις, μάλλον αποφεύγουν το διαδίκτυο, ως ένα χώρο ανδρικής κυριαρχίας. Σε άλλες χώρες, υπάρχουν αξιοσημείωτες λεσβιακές δραστηριότητες, που αναπτύσσονται γρήγορα αφού ξεπεράσουν την δύσκολη αρχική φάση.

Η πρώτη γνωστή ταχυδρομική λίστα μόνο για γυναίκες ξεκίνησε στις ΗΠΑ το 1987 από μια ετερόφιλη γυναίκα που ήθελε να προσφέρει στις λεσβίες ένα δικό τους τόπο. Η ταχυδρομική λίστα Sappho έχει μεγαλώσει από τότε και είναι αρκετά γνωστή, με 700 περίπου μέλη σήμερα. Παρέμενε ο μόνος λεσβιακός χώρος στο διαδίκτυο μέχρι πριν λίγα χρόνια.

Στις αρχές της δεκαετίας του '90 ξεκίνησαν μερικές μικρότερες ταχυδρομικές λίστες, με αρκετή ποικιλία θεμάτων:

Λεσβιακές σπουδές, πολιτική, ακτιβισμός, λεσβίες μητέρες, ευρωπαϊκές λίστες, θαυμάστριες τραγουδιστριών, αμφιφυλόφιλες, butch και femme στην Αυστραλία, συγγραφείς, αστρολόγοι, λεσβίες που επιβιώνουν από καρκίνο του μαστού, μοτοσυκλετίστριες, οικογένειες και φίλοι ομοφυλόφιλων γυναικών, κλπ.

Όλες οι παραπάνω λίστες είναι παγκόσμιες: κάθε λεσβία που έχει μια ηλεκτρονική διεύθυνση αλληλογραφίας (email) μπορεί να γίνει μέλος. Η Αμερικάνικη προέλευση του διαδικτύου όμως και οι μεγάλοι αριθμοί των αμερικάνων χρηστών έχει δημιουργήσει κάποια τάση αμερικάνικης κυριαρχίας και στο λεσβιακό διαδίκτυο. (Καμιά φορά γίνεται λιγάκι κουραστικό, αλλά η αλήθεια είναι πως είναι μερικά εκατομμύρια, και νοιώθουν αρκετά ελεύθερες ώστε να επικοινωνούν ανοιχτά.)

Έχουν γίνει αρκετές προσπάθειες για να γίνει το λεσβιακό διαδίκτυο πιο διεθνές. Για παράδειγμα, η Euro-Sappho είναι μια λίστα που εστιάζεται σε θέματα ενδιαφέροντος στις Ευρωπαίες λεσβίες. Στη Φιλανδία υπάρχει εθνική ταχυδρομική λίστα λεσβιών που ονομάζεται sapfo-list από το 1993, με 120 περίπου μέλη.

Η λειτουργία μιας λεσβιακής ταχυδρομικής λίστας είναι συνήθως κοινωνική: τα μηνύματα μπορεί να είναι απλές συζητήσεις, ή πιο προσωπικές, ή να έχουν και κάποια ρομαντική χροιά. Μπορεί επίσης να περιέχουν ειδήσεις, ανακοινώσεις για τοπικά γεγονότα ή εκδηλώσεις. Οι διεθνείς λίστες αποτελούν ένα τρόπο παγκόσμιου λεσβιακού διαλόγου, κάτι που δεν έχει επιτευχθεί μέχρι σήμερα για τόσο μεγάλους αριθμούς λεσβιών από κανένα άλλο μέσο επικοινωνίας.

Η δημιουργία και η συντήρηση μια λεσβιακής ταχυδρομικής λίστας χρειάζεται αρκετή δουλειά, αλλά αφού αρχίσει, μπορεί να προσφέρει σπουδαίες δυνατότητες για την ταχύτατη ανταλλαγή πληροφοριών και ιδεών.

στην Ελλάδα ..

* Από τον Δεκέμβρη του 2000 έχει ξεκινήσει μια προσπάθεια αντίστοιχης ελληνικής ταχυδρομικής λίστας, της Sappho-gr (αποκλειστικά για ελληνόφωνες γυναίκες) που μέχρι σήμερα έχει καταφέρει να έχει πάνω από 65 μέλη (φεβρ.03)! Η αλήθεια είναι ότι τα περισσότερα μέλη δεν συμμετέχουν ακόμη ενεργά με μηνύματα, αλλά παραπονούνται "ιδιωτικά" όταν δεν λαμβάνουν μηνύματα για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Με δεδομένες τις παγκόσμιες στατιστικές που λένε ότι μόνο ένα 5-10% είναι συνήθως ενεργά μέλη στις κάθε είδους ταχυδρομικές λίστες, ίσως θα πρέπει να είμαστε ευχαριστημένες που έχουμε ήδη πάνω από 6 μέλη που συμμετέχουν.

* Την ίδια περίπου εποχή δημιουργήθηκε και το forum GreekLesbiansCommunity, στις ηλεκτρονικές κοινότητες της MSN, που σήμερα έχει κάπου 350 μέλη. Οι διαφορές: - Δεν είναι ακριβώς ταχυδρομική λίστα, είναι περισσότερο ένας online χώρος επικοινωνίας και ενημέρωσης, αλλά μπορεί να λειτουργήσει σαν ταχυδρομική λίστα, αφού κάθε μέλος μπορεί να ρυθμίσει τις προτιμήσεις του ώστε να δέχεται τα μηνύματα στο email της, και μπορεί να απαντά με ηλεκτρονικά μηνύματα. - Δεν είναι αποκλειστικά για γυναίκες, αλλά αυτό δεν δημιουργεί κανένα πρόβλημα στην επικοινωνία. - Είναι ανοιχτό για επίσκεψη και ανάγνωση σε όλους, κι η εγγραφή απαιτείται μόνο για να μπορούμε να στέλνουμε μηνυματα.

* Από τότε μέχρι σήμερα.. έχουν δημιουργηθεί αρκετές ηλεκτρονικές κοινότητες επικοινωνίας γυναικών στο διαδίκτυο (e-clubs) - τις πιο ενδιαφέρουσες από τις οποίες προσπαθούμε να αναφέρουμε στη σαπφική σελίδα "Ελληνικές Ηλεκτρονικές κοινότητες"

* Τον Μάρτιο του 2003 δημιουργήθηκε το Πολύχρωμο φόρουμ, μια πρωτοβουλία συνεργασίας όλων των οργανώσεων που ασχολούνται με τα δικαιώματα των ομοφυλόφιλων και όλων των σεξουαλικών μειονοτήτων, αλλά και ανθρώπων που ενδιαφέρονται να συμβάλλουν με κάθε τρόπο και που μπορεί να μην συμμετέχουν σε οργανώσεις. Μια κίνηση που υποστηρίζει με κάθε δυνατό τρόπο την ενεργή συμμετοχή ολόκληρης της μη-ετερό κοινότητας.
Για την υποστήριξη εύκολης και γρήγορης επικοινωνίας μεταξύ των συνεργαζόμενων ομάδων και οργανώσεων, αλλά και όλων μας, δημιουργήθηκαν 2 ταχυδρομικές λίστες και μια ηλεκτρονική αγορά συζητήσεων:
--- Ανοιχτή επικοινωνία για την ομοφυλοφιλία στην Ελλάδα: omofylofilia, μια ανοιχτή ταχυδρομική λίστα επικοινωνίας για όλες και όλους όσους ενδιαφέρονται να ενημερώνονται και να συμμετέχουν σε συζητήσεις σχετικά με την ομοφυλοφιλία και με κάθε σεξουαλική μειονότητα στην Ελλάδα.
--- Η Ανοιχτή αγορά συζητήσεων για λεσβίες και gay: eok-forum
--- Η κλειστή ταχυδρομική λίστα (πολύχρωμο) forum, για οργανώσεις και ακτιβιστές.. (για περισσότερα επικοινωνήστε με οποιαδήποτε από τις συμμετέχουσες οργανώσεις - που αναφέρονται στην παραπάνω σελίδα της Omoofylofilia).

---

σχετικά κείμενα:
- Living with lesbian lists, writings by Eva Isaksson,
scattered thoughts by one lesbian Internet activist, archived here for the potential benefit of others who might be interested. (στα αγγλικά)

σύνδεσμοι

• Λεσβιακές ταχυδρομικές λίστες, ο περίφημος κατάλογος της Eva Isaksson :
  The List of Lesbian Lists http://www.lesbian.org/lesbian-lists/ (mirror page)
  http://www.helsinki.fi/~kris_ntk/lezlist/lezl.htm
  http://www.sappho.net/lesbian-lists/ (another mirror page - may have problems lately)

• Ελληνικές Ηλεκτρονικές κοινότητες

• Σαπφική Επικοινωνία